Een pleisterplaats vol zinderend geluk

Vrolijke emoties komen los tijdens optreden Goran Bregović

Hoe beschrijf je een concert dat zodanig sprankelt, bruist en bubbelt dat het je zelfs als verslaggever niet lukt om onberoerd op je stoel te blijven zitten? Misschien simpelweg door de nog nagalmende Balkanklanken in je hoofd eenvoudigweg hun werk te laten doen én de alleszeggende woorden van de grote meester zelf aan te halen. ,,If you not go crazy by now, you are not normal” (,,als je nu niet gek bent, ben je niet normaal”), wierp Goran Bregović dinsdagavond – zijn optreden was op dat moment al zo’n anderhalf uur bezig – wat plagerig de zaal in. Daar was het - in eerste instantie - wat bedaagd ogende publiek veranderd in een massa feestgangers dat er maar geen genoeg van leek te krijgen.

Heldenstatus

De veelzijdige muzikant en componist uit voormalig Joegoslavië – de 67-jarige Bregovic geniet in vele landen van Europa een culturele heldenstatus – treedt slechts zelden op in Nederland. Alleen al om die reden kon het uitverkochte concert dinsdagavond in een uitverkochte Rodahal als ‘zeer bijzonder’ worden betiteld. Speciaal was ook het feit dat een groot deel van de toehoorders niet uit Nederland kwam, maar onder meer uit Duitsland, waar de roem van de muzikant en componist een heel stuk groter is.

Dat laatste was ook duidelijk af te lezen aan de houding van een aanzienlijk deel van het publiek: fans van alle leeftijden die zich vanaf de allereerste minuut opmaakten voor hetgeen zij duidelijk verwachtten: een gezellig dansfeest waar iedereen zichzelf kon zijn. Een ‘huwelijksfeest’ vol dolgelukkige bruiden en heren die zo in extase raakten dat het wel leek of zij dronken waren van geluk. Tegen het einde van het concert zat letterlijk niemand meer op zijn stoel en was de Rodahal veranderd in een pleisterplaats vol zinderend geluk.

Geslaagde mix

Des te meer viel het op dat de - in een wit kostuum gestoken - Bregović zelf van de eerste tot de allerlaatste minuut op zijn stoel bleef zitten. Samen met zijn Wedding and Funeral Band (bestaande uit enkele blazers, een collega-zanger/percussionist en een tweetal in traditionele Balkankledij gestoken zangeressen) trakteerde hij de naar schatting 1.500 toehoorders bijna twee uur lang op klanken in een genre dat zich nog het beste laat omschrijven als een geslaagde mix van onmiskenbare zigeunermuziek, opzwepende klezmer en andere Oost-Europese klanken, afgewisseld met energieke popmuziek en zelfs rock-’n-roll. Precies het soort muziek dat op de Balkan uit de kast wordt gehaald als er iets groots te vieren valt. Met soms dramatische gevolgen, maar dat terzijde.

Hupsheid

Slechts een enkele keer maakte de uitgelaten sfeer plaats voor een milde vorm van dramatiek. Dat gebeurde bijvoorbeeld toen Bregovic – die aan het begin van de Joegoslavische burgeroorlog in de jaren ’90 zijn land ontvluchtte – in de huid van een Italiaanse chansonnier kroop en het publiek verzocht de hupsheid wat te temperen. ,,Dit nummer gaat over een oude maniak en een jong meisje in een auto; er is geen reden om te klappen”, bezwoer hij het publiek.

Hoe hij het deed is een raadsel, maar nog geen minuut later lukte het Bregović toch weer om er op de een of andere manier een vrolijke noot in te brengen, hetgeen hij ook steeds voor elkaar kreeg tijdens zijn vertolkingen met een overduidelijk politieke lading. ,,In mijn land nemen ze soms graag de wapens op, maar ik hef liever het glas”, verklaarde hij, alvorens zijn publiek middels een drinklied tot een onstuimig dansen aan te zetten.

Goran Bregović was vooraf aangekondigd als een ‘Balkanfenomeen’ dat verbindingen zoekt en bruggen weet te slaan. Alleen al daarom zou het mooi zijn dat zijn optreden in Kerkrade hem zo goed is bevallen dat hij overweegt om vaker naar Nederland te komen.